მელამ, ვირმა და გუგულმა დატყვევებული კაჭკაჭი ლომთან მიიყვანეს. ლომმა ულვაშებზე ტორები გადაისვა, ფაფარი აიქნია და იკითხა:
- მაგ თავქარიან დედაკაცს ისეთი რა უნდა დაეშავებინა, რომ ბორკილი დაგიდვიათო?
- მეფევ ბატონო, დიდი ბოროტება აქვს ჩადენილიო! - აცნობეს მოსულებმა.
ტყეში თუ რამ ნადირი, ფრინველი და მწერი იყო, თავი ყველამ ამ ამბავზე მოიყარა.
ლომი კუნძზე აბრძანდა, დაამთქნარა, სათვალე გაიკეთა და ბრძანა:
- მომახსენეთ, კაჭკაჭს ბრალი რაში ედებაო!
მელამ თქვა:
- კაჭკაჭმა ხმა დამიყარა, მელა უკუდო არისო. ვიფიქრე, კუდს მაღლა ავბზეკ, ყველა დამინახავს, რომ კუდი მაქვს და მასხარად აღარ ამიგდებენ-მეთქი. ასე სიარულს დავეჩვიე. ახლა, სადაც უნდა ჩავიმალო, კუდი აბზეკილი მრჩება. მონადირეები ადვილად მამჩნევენ და რა დღეც მადგას, პატივცემულო მოსამართლევ, თქვენ თვითონ განსაჯეთო.
მელამ ლომს საფანტით დაცხრილულ-გატრუსული კუდი მაგიდაზე დაუდო. ლომმა კუდი გულდასმით დაათვალიერა და კაჭკაჭს უთხრა:
- მელასთანა წარმტაცი კუდი სხვას ვისა აქვს და ასე უკუდო ტყუილი რამ გათქმევინაო?!
- აბა რა ვიცოდი, რომ ჰქონდა? შევცდი და მაპატიეთო, - მიუგო კაჭკაჭმა.
- რაც წამდვილად არ იცი, იმის თქმა ჭორის თქმა არისო! - მოუჭრა ლომმა.
ვირმა თქვა:
- ამ საზიზღარმა ფრინველმა ცილი დამწამა, ვირს ხმა არა აქვსო. ვიფიქრე, ბევრს ვიყროყინებ, ყველა დარწმუნდება, რომ ხმა მაქვს და მასხარად აღარ ამიგდებენ-მეთქი. ზომაზე მეტ ყროყინს დავეჩვიე, პატრონი მიჯავრდება და რა დღეც მადგას, პატივცემულო მოსამართლევ თქვენ თვითონ განსაჯეთო!
ლომმა ვირს სახრის ცემით დამსკდარ-დაბეგვილი ფერდები დაუთვალიერა და კაჭკაჭს უთხრა:
- ვირი რომ სოფელში ყროყინებს, მე ამ უღრან ტყეში ჟრუანტელი მივლის და ასეთი მტკნარი ტყუილი როგორ მოიგონეო?!
- ასე მითხრეს, ვირი უხმოა და არც სიმღერა იცისო. შეეცდი და მაპატიეთო, - უპასუხა კაჭკაჭმა.
- გაგონილის გაზვიადება ან დამახინჯება ჭორის თქმა არისო! - მოუჭრა ლომმა.
გუგულმა თქვა:
- კაჭკაჭმა მომიგონა, გუგული შავ კვერცხებსა სდებსო. ვიფიქრე, ყველა ფრინველის ბუდეში თითო კვერცხს ჩავაგორებ, დარწმუნდებიან, რომ შავ კვერცხებს არ ვდებ და მასხარად აღარ ამიგდებენ-მეთქი. ჩვეულებად მექცა, კვერცხებს ახლაც სხვის ბუდეებში ვდებ. ჩემი ღვიძლი შვილები სხვის კარზე იზრდებიან და მე უბედურს, რაც დღე მადგას, პატივცემულო მოსამართლევ, თქვენ თვითონ განსაჯეთო.
ლომი დაფიქრდა, განსაჯა და კაჭკაჭს უთხრა:
- შავი კვერცხები ვის გაუგონია: ასეთი ფეხმოკლე ტყუილი რამ გათქმევინაო?!
- როგორიცა თქვეს, ისე გავიმეორე. რა ვიცოდი, თუ ტყუილი იყო? შევცდი და მაპატიეთო, - უპასუხა კაჭკაჭმა.
- სხვისი ტყუილის გამეორებაც ჭორის თქმა არისო! - მოუჭრა ლომმა და კანონების დიდი წიგნი გადაშალა.
ლომმა კანონები გულდასმით წაიკითხა და განაჩენი გამოაცხადა:
- ჭორზე დიდი ბოროტება ქვეყანაზე არ არის და კაჭკაჭისთვის საყოველთაო სიძულვილი მიმისჯიაო!
მას შემდეგ ნადირები, ფრინველები და მწერები კაჭკაჭთან აღარ მეგობრობენ, აღარაფერს ენდობიან და საქვეყნოდ ჭორიკანა დედაკაცს ეძახიან.


