კატეგორიები

წერილის გაგზავნა

lock პაროლის შეხსენება
ჯერ არ ხართ რეგისტრირებული?
უკვე ხართ რეგისტრირებული?
210 C
პარასკევი, 20 ნოემბერი 2026 01:34

 

I

 

ის იყო მთვარე ჰქრებოდა,

გორის პირს ეფარებოდა;

ჯარად გაშლილი სხივები

ქალის თმათ ეფერებოდა;

ალმაცრად გამოსხლეტილი

მთის წვერებს ეფინებოდა,

თითქოს მისხლეტას ვერ ჰთმობსო,

აკვდებოდ - ეკონებოდა.

აგერა მთვარეც ჩავიდა,

ცა ჰდიდობს ვარსკვლავიანი;

სადმე დაბურულ ადგილსა

ბუვი გაჰკივის ხმიანი.

ისაც დაჩუმდა... მიწყნარდა

მთის ყურე ნადირ, მგლიანი;

ნაზ გაზაფხულის მაშვენნი

ბუჩქში მიყუჩდენ იანი;

თითქოს იორიც შეჩერდა,

უმისოდ ისე ხმიანი.

მიწყნარდა კოშკიც მაღალი,

გორ რო ჩამოჰდგამს ტყიანი.

 

II

 

კოშკს იჯდა ქალი მწყაზარი,

როგორც ცისკარი დილისა,

თავს ივარცხნიდა ლამაზი,

თუმცა დრო იყო ძილისა.

გრძელნი თმანი ბროლის ყელსა

დაჰხვეოდენ ნისლებურა;

მელნის ტბანი უნათებდენ,

პირი უშუქს მთვარებურა.

ქალმა თავი დაივარცხნა,

ჩამოიჭაპნა თმანია;

მიუჯდა ისაც კერასა,

მიიხვნა ფარტენანია.

უთხრა: „ჩემო დედამთილო,

არ ვიცი რაა ესაო;

გული რაღაცას მიქადის

დილით აქამდე დღესაო“.

- შენ დამასწარ, თორემ ადრე

მეც უნდ მეთქო ქალილამა

რაც თაღლაურა წავიდა,

სულ ცუდად ვარ დედილამა.

გულმა სულ ცეცხლში ჩამაგდო,

სულ რასღაც მეუბნებაო;

მეორ-მესამე დღე მიდის,

სიზმრები მეჩვენებაო;

ვაჰმე! თუ შენ რამე გევნოს

მინდორთ გაზრდილო, ველთაო.

ღმერთო! მშვიდობით მომგვარე

ის ჩემი დედისერთაო.

რა ძნელი რაიმა ვნახე,

ღმერთო, დამწერე ჯვარია.

არ დამსვა ცალიერაი,

არ მომიჯარო კარია:

მითომ სამ წვიმა მოვიდა,

დაიწყო დიდი ავდარი,

ცას ცეცხლი ეკიდებოდა,

მიწას გაჰქონდა ზანზარი.

თან სეტყვა წამოუშინა,

გარეგვნა მთა და ბარია,

ჩრდილებში დასკდა ზვავები,

ჩვენს კოშკს მოადგა ღვარია.

მე, შენ და თაღლაურაი

სანამ მოჰგლეჯდა ლიბოსა,

ჩავსხედით კიდობანშია,

გვერდიც ჩამოსკდა ციხესა!

ღვარმა წაგვიხვნა სამნივა,

იქით და აქეთ ვიდოდით,

„გვიშველეთ, თქვენი ჭირიმე“,

გამომეღვიძა, ვტიროდი.

 

III

 

ლაჟვარდი ციაგს მიბნელდა,

შორს ისმის ივრის შხივილი,

რძალ-დედამთილის ტარებსა

კოშკში გაუდის წივილი.

მრავალან გადაიხარენ,

ირმის ნაფრენნი დაჰჩნდენა,

შვიდნი სულთუხის ტარანი

ივრის ხეობას გახდენა.

ათასნი გუნდნი ვარსკვლავნი

ცრემლად ჰტირიან ცაზედა,

გაუშვად მაღლა სასხდომი,

ჩამოშვებულან წყალზედა;

თაღლაურაის ციხესა

ჭირი ადგება კარზედა.

 

IV

 

ნუ ჰდიდობ, თაღლაურაო,

ვაჟო, ნუ მოგწონს თავია,

ჰჯობია, თარეშს დაეხსნა,

ლეკთ დაანებო თავია.

ფშავში გაქებენ ქალები,

ვაჟკაცსა, ედემს გაზრდილსა,

მარტო ცხვარ-ძროხას სად დაჰტევ

ლეკეთით გადმორეკილსა?

ნუ გინდა იმათ ტყვეები,

დედათ ნუ ამგლოვიარებ,

თოფი ლეკებმაც იციან,

საპირისწამლე რქისაო;

გადმოსვლა ჭიუხებშია,

ხმარება ხანჯრებისაო.

 

V

 

„თაღლაურაი ცხვარშია“,

უთქვამისთ დაღისტანშია,

ცოლ-დედან დაუწირიან

ღმრთის ანაბარას სახლშია.

შეყრილან ლეკის შვილები,

გადმოუვლიათ მთანია,

სულ არჩეულნი ვაჟკაცნი,

სულ არჩეულნი ვაჟნია!

 

პირველი მგზავრი

 

ნელა იარეთ, ნუ ჰჩქარობთ,

ერთ-ურთს აყოლეთ ფეხები,

თორემ სოფელი გაიგებს,

აყეფდებიან ძაღლები.

წყნარ-წყნარა... ნუ გეჩქარიანთ,

თქვენ ჩემი გაიგონეთო,

ციხეს და იმის საღებსა,

ამ წამში ჩაგაბარებთო.

 

მეორე მგზავრი

 

მივჯარდით... სისხლი ადუღდა,

ხმა მესმის ძახილისაო,

ყურში ჩამძახის ძმა მკვდარი:

„სისხლი აიღე ძმისაო“.

მეც ვიცი ჯავრის ამოყრა,

სამშობლოს დამღონებელო,

არა გვიშავს რა, მანდ იყავ,

ბევრაის მომნელებელო!

თუ შენ არა ხარ, ვისაცა

მურთუზის გაძევს ვალია,

ეს ხომ აქა გყავს სახლშია,

ეთერის მსგავსი ქალია.

კოშკს შემოგინგრევ ლიბოსა,

მგლებმა იღმუვლონ მტვერზედა,

მანდ ყორანს გამოგიგზავნი,

ამბავს მოგიტანს წამზედა:

„ფშავშიით გამაერჩივე,

ცეცხლზე გისხამენ წყალსაო,

სახლ-კარს გიბუგვენ, ცოლს გართმენ,

იმას ახდევენ ვალსაო“.

ვერვინ მოჭამა სოფელი,

ფართო და მრავალგვარია,

ჰხამდა, რომ ძმობა ჰყვაოდეს,

ღალატი რადღა არია?

მთებ სატირელზე ჩამოსხდნენ,

გამოიგლოვეს ჟამია,

დათხოვდნენ წვრილნი ვარსკვლავნი,

ცამაც დაჰყარა ნამია;

თაღლაურაის ციხესა

კარზედ მიადგა ჯარია.

 

პირველი მგზავრი

 

კარი გამიღე, მამიდავ,

მოგივედ გულის სტუმარი...

 

დედამთილი (რძალს)

 

კარგა ხანია გავლილი,

მითომ დაწოლის დრო არი?

 

რძალი - ყამარი

 

მითომ მინდოდა, თამარო,

ეს ტარი კიდევ ჩამერთო,

ნეტავი რასმე მეტყოდი,

ეგებ როგორმე გავერთო.

გულს ჯავრი, ნისლი გონებას,

თავზედ გენია დამენთო,

ფიქრის მორევში ჩავვარდი,

ეს არის ღონე წამერთო.

 

დედამთილი

 

კაცმა დრო უნდა იცოდეს

წოლა-ჯდომისა, ძილისა,

სულთუხის ტარან გადვიდეს...

აგერ, მამალიც ჰყივისა!

 

ყამარი

 

დაე იყივლოს, იყივლოს,

წესი ასრულდეს ღამისი,

ეგები გადაიყაროს

ჩემიც სიბნელე ჟამისი.

ცისკარო, ამოანათე,

უკუნი გამითენია...

მე კი შამომწვდა რაღაცა...

შენ კი ვერ გაიგონია?

ხომ არ მოვიდნენ თულები,

ნეტა რამ იბირდგნიალა?

ყრუვად შემომწვდა ძახილი...

კარებიც შეაჟრიალა...

 

ხმა გარეთგან

 

კარი გამიღე, მამიდავ,

მოგიველ გულის სტუმარი,

იქნება ვეღარ გიცვნია

მძლევრად მოსული ხუმარი?

 

დედამთილი

 

რძალო, არ მოიტყუილე,

იძახის... ყური დაუგდე,

არავინ შემოგვივარდეს,

კარს ხომ ურდული წაუდგე?

ვაჰმე, როგორ შემაძრწუნა

დიდმა შიშიანობამა!

თუნდ არ იყოს, მელანდება,

შენმა ბედიანობამა.

აბა, რა დასაჯეროა?

ამ დროს ხუმარა კი არა...

ან ჩვენი ტყვედ წასხმა უნდათ...

ან ქაჯმა ჩამოგვიარა.

რაკი მზე ჩაეფარება,

რაკი შამოჰკრავს ბინდ-ბანდი,

შინ ჰზის, თუ გარეთ დავალის,

კაცს სრულ თან დაჰდევს ხიფათი.

შენ თულებს ამბობ... არ იცი

რომე ესეთას ღამ-ღუმთა,

სხვადაც სიფრთხილე უნდარის,

კაცსა ამფერა ხევ-ხუვთა...

განა ტყუილად ამბობენ,

განა უბრალო ჭორია?

ხომ გაგიგონავ მაინცა,

ემან, რომ დიდი გორია,

ძირტკბილა, ბრაწ-ბალახითა,

შართული კლდე რო არია,

მანდ თურმე მოჯალაფეთი,

ადრითვე საბუდარია.

ღამე გამოვლენ გარეთა,

კლდის პირს ცეცხლს დააჭეხებენ...

არ გაუშვებენ გამვლელსა,

უთუოდ აიზრახებენ.

ან წყალს მიჰცემენ მდინარსა,

ქვიშაში დაალეკებენ.

ან საყვავ-ყორნედ გაჰხდიან,

კლდეზე სადმ გადააგდებენ.

დევებიც აიშლებიან,

მზე რაკი დაბრძანდებაო,

გზა-გზის პირთ ეხეტებიან,

სანამ არ გათენდებაო.

შენ გაგონილი გექნება,

პირქუშსა, დაღონებულსა**

დევი რომ აჰდევნებიყო,

ცხვარშიით მონავლებულსა.

ჯერ დაეძახნა სახელი...

იმას ეფიქრნა: „ვინ არი?“

სუყველამ იცის პირქუში

როგორი ვაჟკაცი არი.

ამ დროს ასეთას ადგილსა,

კარგი რა უნდა ჰცოდნიყო?

შავნაბდიანის სახითა

კაცი რამ დაჰდევნებიყო!

მოჰგონებოდა მაშინვე

და შიშის ელდა ჰცემოდა,

ფიცხლავ მიეცა სადავე...

საფერხეც კარგი ჰყოლოდა!

ხე-ქვათაც ენა აიდგეს,

დევს ხმას აძლევდნენ მთანია,

მოჰძახდა: „შენი შვილი ვარ,

ნუ მწირავ, წამიყვანია“.

თვითონ კი გამოეხვეწა,

იმ დღეს შინ მოსვლით იამა,

ღეროს რა კარგი მოუვა,

ფესვი შეჭამოს ჭიამა?!

შენსა მტერსა და მოავეს?!

რაც იმასა ჰხვდა წილადა:

კუტი, დიდ კბილა, ყურდიდი

წლის თავზედ ეშვა შვილადა!

 

ხმა გარეთგან

 

ამას მესამედ ვიძახი,

რა დაგემართა, რა არი?

თუ შენ დაჰმძულდი, უთხარი,

კარებს გააღებს ყამარი.

 

თამარი

 

- დაგმათრახოს და დაგწყევლოს

ცხრამ წმინდამ გიორგიმაო! -

ცეცხლი მინელდა. ფურცელი

დააჭკნო იის ძირმაო.

ვეღარა ჰთქვა-რა, გაჩუმდა

ბებერი, მრავალწლიანი,

ახალს ცვილივით გაყვითლდა

ქალი, პირსინათლიანი.

ღრუბლები ამობოჟირდა,

შავად მოიქცა სამყარო,

მოხუცმა წაიდუდუნა:

„გვიშველე, ლაშარის ჯვარო!

ეშმაკიაა თუ კაცი,

ვინც არის ჩვენი მზვერველი,

შენის სახელის ჭირიმე,

შენ იყავ ჩვენი მფარველი“.

(ხმამაღლა) ვინა ხარ? რას დაეთრევი

ასეთს შავ შუაღამეთა?

თუ ქრისტიანი სული ხარ,

რას დაჰყიალებ გარეთა!

 

ხმა გარეთგან

 

სტუმარი, მასპინძელობა

ძველის-ძველიდან იციან.

მერე ხუმარას, მგონია,

შენთვის ძმისწულად იტყვიან.

 

თამარი

 

ჰჯობავ ლიშანი მიძახო,

დაეხსნა ლაპარაკებსა,

გავიგო მართლა, ვინა ხარ,

მოვალ, გაგიღებ კარებსა.

 

ხმა გარეთგან

 

ხმალი მაქვს დაზარნიშული,

თაღლაურაისეული,

ემანდ, კერის პირს რო მომცა

პირბასრი ლეკისეული.

 

თამარი

 

- კინაღართ ჩემი სულ-ხორცი

დამბადებელმა წაჰწყმიდა!

რაც მოხუცებაში შედის,

გისულელდება მამიდა.

ჩქარა შამოდი, რო გნახო,

დავჰტკბე შენისა ცქერითა. -

ღელეს ატირდა თამარი...

შორს, შორს იორი ჰმღერიდა...

მოდის და მოდის ღრუბელი,

იწვის ფშავლების სახლები.

შუას ჰკარგვენ... იხოშებიან

ციური ჭია-ცეცხლები.

ცამ პირი მოიმარაგა,

პირ-თავქვე მხრები დაჰხარა,

ცვრად დაიბერტყა ღრუბელი...

ღვარმა ხევ-ხუვი დაჰღარა.

ნადირნი იჩქმალებიან,

ჯიხვი კლდეს შაეფარება,

ისეთი უკუნეთია,

თვალი არ გაიჩხვერება.

დრო და დრო ისმის რახ-რახი,

დარბის, იცინის მაცილი,

მგზავრს გზას გაურკვევს სადამე

ქალის ეთერის სიცილი.

წვიმა, ელვა და ქუხილი...

ყურსა ჰჭრის მავნე ჩქამია...

ვაჰმე, რა ცუდი დრო არის,

ვაჰმე, რა ძნელი ჟამია!

 

VI

 

მინდვრით დაიძრა ფრინველი,

არწივი, მთების შვილია,

საფშაოდ გამოემართა,

თაღაის ნიავ-წვრილია.

ვეღარ გაიძლო, სურვილმა

გამოიტაცა მთისამა,

ჩქარ-ჩქარა ნახვის წყურვილმა

იმ თავის მიწა-წყლისამა.

აღმოსავლეთით მავალმა

დასავლეთისკე დაჰმართა,

ილტოურაიც შორს დარჩა,

იორზე შამოემართა,

ჭალაზედ დაქსასულიყო,

მდინარეს მოჰმატებოდა,

მოჰქონდა ქვა და ნათოსი,

ქოთობდა, იდორბლებოდა.

არ ალოდინა, დეზი ჰკრა,

სადაც ჰხვდა, გამოაცურა,

შამოავლივნა ჭალანი...

შინისკე გამოაშურა.

ჯერ კი არ ამოსულიყო

მზე გორის იქით ჰცხრებოდა,

ბარად ჩაყრილი ღრუბელი

მთას წასვლად აიყრებოდა.

დაეყვ-მოეყვათ თავები,

მთა-გორებს მოელაშქარა,

პირდაბანილთა ცა-მყართა

თმებ უკან გადაეყარა.

წვიმას, ბუნების სახსარსა,

ყველა გაეხარებინა:

ჩირთი, ყვავილი, ბალახი,

სასწვრით შაესწორებინა.

მაჟალო, პანტა, ტყემალი,

დაბლა ებურა ჭალასა,

მაღლა ემოსათ ყვავილი,

მიწას აბერტყდნენ ღალასა.

ღმერთმანი, სადმე ჰნახავდით

ლერწამსა, მინდვრის ჩალასა!

გორ-გური, მათში ხევ-ხუვი,

ხშირი ტყით შაპყრობილიყო,

ქუჩი ბექს, ია ხევხუვსა,

ჩირთი მთას მიწურვილიყო!

გუგულის კაბა ჰყვავოდა,

დილა გონს ჩავარდნილიყო,

საჩრდილო ნამში ჰცურავდა,

პირმზითი შებერტყილიყო.

გაცრეცილს სილამაზესა

ჰშვენოდა სიხარულია!

საცოლე მთაში მიჰყვანდა,

ბუნებას, - გაზაფხულია.

მთა-ბარს სულ გადაჰწვდომიყო

დედუფლის კაბა-საცვალი,

ფერადი დიბა, ატლასი,

ია, ენძელა მრავალი!

ფურისულასა ჰშვენოდენ

საცმელნი დარაისანი,

გაზაფხულს გამოჰყოლოდენ

მაყრები ზღვის პირისანი!

ბევრი დაუწვავ ამათში

სიყვარულს დედუფლისასა,

მიჰყავსთ და ვეღარა ჰნახვენ,

ვაი გულს ერთგულისასა!

პირში ვერ ეუბნებიან

თავის გულისა ვარამსა,

ლექსებში ჰკაფიაობენ

დარდსა, გულისა ვარამსა,

ლექსებში ჰკაფიაობენ

დარდსა, გულისა მპარავსა.

„წვიმავ, დაჰწვიმე, დაჰწვიმე“,

წიპრია არის ლხინშია:

„მოდი, რომ გნახო თვალითა,

არ მოვკვდე მოლოდინშია“.

ხევი აევსო ათასსა

უცნაურს ჩიტის ენასა:

გალობას, მღერას, ჭიკჭიკსა

ლაღს და მწუხარე სტვენასა.

შაშვი თავისთვის დამჯდარა,

ტკბილს საგალობელს ჰგალობდა,

მოესხა შავი ნაბადი,

კოჭებს კი არ უფარობდა.

გალობით ცასწავალამა

ღმერთი ადიდა წინ-წინა,

ითმინა თაღლაურამა

მერე კი დაიღიღინა:

 

1

 

„თოვლი დაუდნავ სიცხესა,

გული დარდს შეუჯერებავ,

მართლა გხედავთა, თუ არა,

მთებო, ვერ დამიჯერებავ.

შორსა ვარ, გული აქ არის,

მივნატრი თქვენსა მნახველსა,

თუ დაგინახეთ თვალითა,

დიდება უფლის სახელსა.

რო დაგინახავთ, ვაჟკაცსა

ბალღურად გამიხარდება,

სიცივე იყოს, დამცხება,

აღმართი - გამივაკდება“.

 

2

 

„რასა ჰგავს ადამიანი

სიცოცხლის ფერობაშია?

ვერ ძღება წუთისოფელი,

ვაჟკაცის მტერობაშია.

ბევრიც ვაჟობდეს, ჰლაღობდეს,

დიდხანს არ უნდა ლოდინი,

დღეს არის გორის მდრეკელი,

ხვალ უგავ მიწის ლოგინი.

მიწაა ჩვენი ერთგული

და ჩვენი დიდი მტერიცა,

იმასვე ესაყვარლება

პატარუნელა მწერიცა“.

 

3

 

„შენაც მიყვარხარ, იორო,

შენ ვერ-რა შეგედარება,

ჰმდინარებ... იდენ მუდამა...

რა ცხენი დაგეღალება?!

ხმლით ვერას გამოგრჩებიან,

ტყვია არ მოგეკარება,

აჰდიდდე, შენი ღრიალი

დევთა ხმას შაედარება!

შენი დაკვლევა მაშინა

როსტომსაც შაეზარება,

ახრჩობდე - მაინც კარგი ხარ,

მადლი არ დაგეცარება.

დაჰწმდები - ისევ მადლი ხარ...

სულიერთ დაეხარება!

დამსუდროს შენმა დგრიალმა

და კალთამც დამეფარება,

ჩემი სიკვდილის შემდეგა,

ლეშიმც შენ მოგებარება“.

 

4

 

„არ მინდა ჩემი უსულო

გვამი მიწაში ლპებოდეს,

სისხლ-ხორცი, თმა-წვერ-ულვაში,

ერთურთში აირეოდეს.

მოვიდეს წითელი გველი**,

ჩემს გულში ებუდებოდეს,

ჩემი მოსისხლე დუშმანი,

ჩემის სისხლ-ხორცით ჰძღებოდეს!

რა გაძღეს, თავი აიღოს,

ხმამაღლა გაიცინოსა,

გადახტ-გადმოხტეს, დამკვლიოს,

ჩემს გულზედ დაიძინოსა.

მე მინდა გადავყვებოდე

ჩქერთა მდინართა წყალთასა,

წამიღონ, ეთელებოდენ,

ძირთა მთათა და ბართასა.

სანამ ვარ, ვიარებოდე,

ვაწყდე გვერდთ ჯებირ-ქვათასა,

ჩამოვიშალო, ჩამოვწყდე,

გავხდე საჭმელად თევზთასა“.

 

5

 

„ნეტავი, ნატრა-ცხადა მქნა,

სურვილო, აჰცხადდებოდი,

მუდამც ვაჟკაცად მამყოფა,

ნეტამც არ დავბერდებოდი.

მანამ ვარ, ასე მამყოფა,

ამავ ჯანზედ და გულზედა,

და თუნდა უადრეც მოვკვდე,

ღმრთისაგან განგებულზედა,

მიყვარს ვაჟკაცის სიკვდილი,

ჯერ რომ არ იყო დროული,

სუყველას დაენანება

უდროვოდ გამორჩეული.

მთელი ქვეყანა იგლოვებს,

მტრებიც კი შაიბრალებენ,

მაგრამ ბერ-კაცის სიკვდილზედ

მრავალსაც გაიცინებენ.

რატომ არ უნდა მიყვარდეს,

როცა ვაჟკაცი კვდებაო?

დიდხან ნამალი ცრემლები

იმ წამში გამოჰჩნდებაო“.

 

6

 

„ანუ აიქამც მოვკვდები,

სადაც მინდა და მწადიან,

სანგრად რომ ჰყრია ხევები,

მთები ზეცისკე ადიან.

სადაც გამზარდა დედამა

და ძუძუ უწოვებია,

სადაც ცხვრის ფარა მყოლია,

ჯოგები მიძოვებია“.

 

7

 

„ნეტავი ცოტახანს მომკლა,

დღე შემიცვალა ღამედა,

ვნახო, რას იზამ მაშინა,

შენს პირზე შემომახედა.

ჩვენს არ გაცნობას, რა ერქვა,

ან სიყვარული რა იყო?

მე ჩემთვის დავრჩი, შენ შენთვის,

პეპელა ქარმა წაიღო!

მართალი უთქვამთ ჭკვიანთა,

ფიცხლავ ენაზედ მომივა:

„ჭრელსა ნუ ჩაჰდევ პეპელას, -

გაგიფრინდება, წაგივა,

არც ხორცი გამოგადგება,

არც ტყავი ფასად გაგივა“.

 

VII

 

ნამი ჰწვიმს, ღვრები ჰყვირიან,

მდინარე აბეზარობდა,

გაღმა, წყლის პირის ნაშეზედ

წანწყარა ჩაგოგმანობდა.

გუგული „გუგუს“ გაჰძახდა,

გალობა არ უგვარობდა,

წინ ედვა ვაკე-ხეობა,

ამწვანებული, სწორია,

შორს სადმე, ერთი ბეწოდა

ჰჩანდა არტნისა გორია.

უთხრა, რომ ჩქარა, ლურჯაო,

არხალს ხარ, განა არტანსა,

რა ფეხებს მიალაწუნებ,

როგორც ბებერი არგანსა!

ვერა ჰხედავა, ოხერო,

ცეცხლი ედება სახლ-კარსა?

უცქერდა: იმის სოფელში

სახლებს სულ ბოლი ჰდიოდა,

ყმაწვილი ქალი და ვაჟი

იქ აღარავინ ჰდიოდა.

ბერხუნდი კაც-დედაკაცი,

ეყარა იქ და ჰჩიოდა,

პატარა ბავშვი დედასა

ეძახდა, ძუძუ ჰშიოდა.

ყველა ხელგამომავალი,

დიდოებს თან წაეყვანათ,

მოხუცებულს და ჩვილებზედ

ჯავრი არ ამოეყარათ;

იმისი სახლი და კარი

ყვავ-ყორნებს ჩამოეშალა;

თვითონ კი გაქცეულიყვნენ,

მუქარა შამოეთვალათ.

არ ვიცი, რა რა იფიქრა,

მწარედ კი გაიღიმაო,

შორითვე ეცნო დედასა,

ჩამოეგება წინაო.

მხურვალედ გადაეხვია,

ჰკოცნის ხაქოლა პირითა,

ეტყვის: ბევრჯელამც მომიხვალ

შვილო, მშვიდობით იქითა...

შენმა საგონმა დამღივა

და შენზედ ფიქრობამაო,

შენმა მშვიდობით მოსვლამა,

შენმა დაბერებამაო.

ძილი არა მაქვს ძილის ფერი,

მოსვენება ლოგინშია,

თვალები ჩამოვაწყალე

შარად შენს მოლოდინშია.

ვეღარა ჰთქვა რა, გაჩუმდა,

მოუმატა ტირილსაო,

ჰკლავდა ცალკე საგონები,

რძლისა, მერე შვილისაო;

მერე ოხერ-ტიალადა

რჩომა თავის თავისაო.

 

თაღლაურა

 

რად მიბარებდი, მოდიო,

აბა რისათვის გინდოდი?

თუ იტირებდი, მცოდნიყო,

მე აქ არ წამოვიდოდი.

დედავ, რაზედ დამაღონებ,

ცრემლს რაზედ ჰღვრი მდუღარესა,

მე რაც უნდა მომივიდეს,

შენ ნუ გნახავ მტირალესა.

 

დედა

 

ძმისწული რომ მოუკვდეს

მამიდასა...

 

თაღლაურა

 

მომხდარს რა მალვა-ღა უნდა,

კარგად ვიცი და ვიცოდი,

მე იმავ წუთში გავიგე,

სანამ შენ რასმე იტყოდი.

ხუმარას უღალატნია,

ლეკები მიუყვანია,

იმათ დაუწვავ სახლკარი,

ყამარი წაუყვანია!

მტერი რო მომკლავს წესია,

ჯავრს ჯავრი ებედებაო,

ნეტავი ის კი ნუ მომკლავს,

ვისგანც არ მომგონდებაო.

ის ლეკთა მიმდეგი არის,

იმათ ქალს აეკიდაო,

დაჰკარგა თავის სამშობლო,

მათ სჯულზე გადავიდაო.

შუბლზე ჯავრისა შვილებმა,

ნისლებმა გადაუარეს,

თამარიც ვეღარას ამბობს,

„სკაპ-სკუპით“ ჩამოიარეს.

ბევრი ჭირის გადამყრელი,

გული აღარ ეგულება,

სამი ოთხს ცეცხლში ჩავარდა,

ენა არ ემორჩილება.

ბეღურა „ჭივ-ჭავს“ იძახდა,

მერცხალი „ბებერ-ცხონდისა“,

ბოდახეველი ქალთამზე,

ჭირის საწყენად მოდისა.

 

თაღლაურა

 

დედილას, ქალთამზიაო,

შვილით გაიხარებია,

დედა-ჩემი, სანამ მოვალ,

შენთვის ჩამიბარებია.

მაგათას წადი, გენაცვლე,

იქ მელოდე, მშვენიერო,

შენ კიდევ ზომე მთა-კუდნი,

ლურჯავ, გზების მეცნიერო.

 

VIII

 

გული ჰღელავდა, ჰძგერავდა...

ჩუმად ქვეყანა ბრუნავდა,

მნათობი სხივსა ჰსწურავდა,

გორის პირს ამოჰცურავდა.

აპრილი მხიარულობდა,

კაი ამინდი დარობდა,

კვალზე მიჰდევდა ჭაბუკი,

მონადირეთა ჰგვარობდა.

დაიქცა ირმისა ჯოგი,

ვეფხვი გაუდგა კვალზედა,

იარეს ფეხ-აკრეფითა,

ჩაცვივდენ ივრის წყალზედა.

კვალი არც გამოღმა დარჩა,

აღარც წყლის გაღმა გავიდა,

იმან მაშინვე შეიტყო,

აღმე, წყალ-და-წყალ წავიდა.

დიდხანს არ დაუგვიანდა,

მალე გაიღნო გზანია,

ტურფად ჰყვაოდენ გზის პირნი,

მწვანე ჰცემოდა თვალია.

მზე მთებზე შამომჯდარიყო,

ამოეშალნეს მხარნია;

თხილის ძირებში მოსულა

სვინტრი და სასუტელაო,

ზარმაცად თვალათ აბჟუტებს,

ლაშქარა კაბაჭრელაო;

ჰჭყივის და ტყის წვერთ ევლება

ნიბლია კარგუნსელაო.

პატარა, ნაზი ფოთლები

ბუდიდამ გამომძვრალანა,

მხედარს ეხუშმაშებიან,

ტოტებზე ჩამომსხდარანა.

დღე ღამედ ეჩვენებოდა

და დედის ნაცვლად ბუნება,

საგონი აუბოჟირდა,

გადაერია ბუნება!

ჰთქვა: „ნუ მაშინებ, სიკვდილო,

შორით ნუ მიჩენ ბჯღალებსა,

ვინ შემინახავს დედასა,

ვინ დაუხუჭავს თვალებსა;

ან მტრებთან როგორ ვიგონებ

ყამარის უბე-კავებსა?

არ ვიცი, ღმერთმა დაჰწყევლოს,

რისგან ვარ მონავსულია,

მიპარვით დახოცვის ნებას,

არ მომცემს ჩემი გულია,

მოვკვდები, მიწა ვერ შემჭამს,

აგერ ყორნები მზასარის.

ძნელი ეს არის: ოხერი

კვდომა როდის და სად არის;

ეჰ, რაც იქნება, იქნება,

ლურჯავ, შეჰბიჯე გზებია,

სწორებში გამორჩევასა

ისევ სიკვდილი ჰჯობია.

დავრჩები - კარგი იქნება,

მოვკვდე - რა დიდი საქმია?

ამ ბაითალმანს მიწასა

ცოტანი დაუჭამია?

გაღმაით იამ უძახა:

„მხედარო, გვალე, გვალეო!

ტყვეები გელოდებიან,

წადი, უშველე მალეო!“

 

IX

 

ივრისავ სიახლოვესა

ვაკეს, ჯავლევის მთასაო,

ძველ მოამბენი იტყვიან

თაღლაურაის ცდასაო.

იქ ვეღარ ჰდიან ბალახნი,

ვერც ქუჩნი იზმენ ზრდასაო,

იქ ნათარეშალ ლეკებსა,

ცხენ-ხეთქით გადაჰწევიყო,

იმის უეცრად მისვლითა,

ლეკებს თავსზარი ჰცემიყო,

გაუარ, გამოუარა,

დაურბინ, მოურბინაო,

ხმლები არ ახმარებინა,

თოფები დაუგრილაო.

ხუმარას მოჰჭრა კისერი,

მურთუზსაც მიუწვდინაო,

ჯაბანმა გულხადარამა,

გაქცევას მოუხშირაო.

ზოგი კლდეს ეფარებოდა,

ზოგი მთასა და გორასა;

სხვა უგზო-უკვლოდ დამფრთხალა,

მიურბის ვეფხვის რჩოლასა;

ერთაი კარგი ჰჯობია,

ათის ცუდისა ყოლასა.

ვინც არ დაექცა, დახოცა,

ჯავრი არ შეანარჩუნა,

ყამარიც გულში ჩაიკრა,

ტყვეებიც გამოაბრუნა.

უთხრა: „ჩვენ ნელ-ნელა ვივლით,

თქვენ დაიქცენით წინაო,

შეატყობინეთ, რომ ყველა

მშვიდობით მოვდით შინაო.“

 

X

 

თაღლაურა და ყამარი

ჩაბრძანებასა მზისასა,

ჭალაზედ ჩამოდიოდენ

საარტნოდ ივრის გზისასა.

წინ ლეკი შემოეყარა,

ხანში შესული ბებერი.

თაღლაურა

შენაც იქ იყავ, რჯულ-ძაღლო,

რომ მოგაშორო კისერი?!.

 

ლეკი

 

თუ კი შამკადრებ მოხუცსა,

რა ძლიერ გაგიჭირდება?

გამიშვა, - ბევრი შეგაქებს,

სახელი დაგიღირდება.

წავალ და ყველგან ვიუბნებ,

თუნდა არ მოვხვდეთ გზობასა,

მე ბევრჯელ შევთხოვ უფალსა,

შენთვის მშვიდობით ყოფნასა.

 

თაღლაურა

 

სანამ არ მოგკლავ, ნუ მოჰკვდე,

მოხუცებული დროული,

დღეითგე პირობა მომე,

არ იყოს ფშავის წვეული.

ეხლა შენც მშვიდობით წადი

და მენაც გამარჯვებითა. -

თვითონ პირთაქვე დაბრუნდა,

გამოისტუმრა შვებითა!

გველმა მოწამლა რაინდი:

შხამი მიჰყიდა ვერცხლადა,

ლეკმა გასწივა თავშაღმე,

კელობით ხურა-ხურადა.

ცხრა-ათჯერ გადააბიჯა,

თავბრუნვით იპარებოდა,

რომ ნახა თაღლაურაი,

უკან არ იხედებოდა.

თოფის კვესს ხელი გადმოჰკრა,

უნახა პირის წამალი,

ზურგსა ჰკრა, გულში გაჰვარდა,

მუხლი მოეჭრა მავალი.

გაშრა და დაღონდ-მოღონდა,

ჯერ გამოქცევას ჰლამობდა,

რომ ჰნახა მძიმედ დაჭრილი,

ჩამოვარდნილი წვალობდა.

იწევდა, ვერა ჰდგებოდა,

თუმცა ძალიან ჰცდილობდა, -

მაშინ კი გული მოეცა,

მარჯვენაც უნდა ციცასა;

გამოქცეული მიჰვარდა...

ქალი ქვას დაჰწვდა კლდისასა,

თავში ჰკრა, დაბლა დაამხო,

ტვინი ურივა მიწასა.

მემრე დაჭრილთან მიჰვარდა

წიოკით, თმების წეწვითა,

ნატყვიარს ხელს აფარებდა,

სახეს ულბობდა ცრემლითა...

ჰტიროდა გამწარებული...

მის ცრემლი იორს ეწყვოდა;

ჩიქილით ხვევა დაუწყო,

გულამოსკვნილი ეტყოდა:

„შაგიხვევ, ეგებ არ მოგკლა.

მოგივლის შენი ყამარი“.

 

თაღლაურა

 

ეჰ, დედაკაცო!.. საწყალი!..

სული წავიდა მთავარი.

წადი, დამეხსენ, ნუ ჰტირი,

მე კარგად დამეძინება,

ჩქარა დედა-ჩემს მიუდი,

კიოთ მოგველოდინება.

ვწუხვარ, რომ დღეის შემდეგა

თვალით ვეღარა გნახაო,

აბა, შენ იცი, დედასა

როგორაც შემინახაო.

თორემ რა ვუთხრა მერცხალთა?

დრო-ჟამნი დაჰდგებიანო,

რაც უნდა ბევრი ვაბრუნო,

მაინც გაჰფრინდებიანო!

გაჰფრინდე, წადი, დაგლოცავ,

ღმერთმა გაგაბედნიეროს,

უფრო კარგი ყოფნა მოგცას,

უფრო გაგამშვენიეროს.

ტირილით ვეღარას მარგებ,

საბრალოს მიწის ტყვესაო,

მომიგონოდი ოღომცა,

შენსა და ჩემსა მზესაო.

რაც უნდა ბევრი ვიუბნო,

მე მაინც უბედური ვარ,

ისევ და ისევ შენს გამო,

სიკვდილის უნებური ვარ.

შენთან მეწადა სიცოცხლე,

შენთავე მსურდა სიკვდილი...

 

ყამარი

 

„ღმერთმა ნუ მიჰცას შენს ცოლსა

სხვასთან გვირგვინის წადილი,

როგორც აქ, ისე ცაშია,

ერთადა გვქონდეს ადგილი“.

უთხრა და თაღლაურასა

მისწვდა, ასწვადა ხანჯარი,

გულში დაიცა, დააკვდა,

როგორც ლითონი შემდნარი.

ლურჯო ფოლადის ხანჯარო,

ცივი ხარ ყინულივითა!..

მკვდართ მზეთაც გადაირბინეს,

მთის წვერნი ღიმილივითა.

 

XI

 

ტყვეებმა სიხარულითა

ერთ-ურთი ფეხით წაიღეს,

და დილას მგლოვიარეთა,

ეხლა სიმღერა დაიწყეს,

თაღლაურაის საქებად,

ლექსი გამოჰთქვეს გზაშია,

და ისევ დღისით, სიმღერით,

არტანს მივიდენ სახლშია.

ჯერ თამარს გამოეცხადნენ,

სევდები გაუნიავეს,

ეს მზეც ჩავიდა. დაღამდა,

მაგრამ რად დაიგვიანეს?

დედა ელოდა, ვახშმობას

ძილისა პირიც ჰყვებოდა,

მოუთმენლობა დაეტყო

თამარს, არვინა ჰჩნდებოდა.

რათა ხანია ჩავიდა

ვარსკვლავი შუაღამისი,

იჯდა და ცხარედ ჰტიროდა,

თამარი შესაბრალისი.

დედა ვერ დააშოშმანა,

დობილის სუსუობამა,

სულ შეშლილსავით გახადა

შიშმა და ლოდინობამა.

ხან მოეჩქროვის ფეხის ხმა,

ხან და ხან ძახილსავითა,

აბასტად გარეთ გავარდის,

მუხლ-მარჯვე ყმაწვილსავითა.

დაავლ-მოავლის თვალები,

ფეხის ხმას დაიყურებდა.

ერთი თუ ჭოტი იძახდის,

ან ბუვი დაიკივლებდა,

ან დაჰბერნებდა ნიავი,

ოდოდა აზრახდებოდა

და მოდარებულს ცაზედა

ვარსკვლავი გათხოვდებოდა.

ზედ კიდევ ძაღლები აჰტყდენ,

გააბეს მაღლა ყუვილი,

ამას კი ვეღარ გაუძლო,

თამარმა გაჰტეხა დუმილი:

„როგორ სხვა რიგად ჰყუვიან,

ყური დაუგდე მყეფრებსა,

აქისას ჩამოავლივეს,

ვინღაც მიჰყავის მგებრებსა.

ძაღლი ხომ ფიცხლავ გაიგებს,

წყალნიც რო იმღერიანო,

როცა ჩვენ ვტირით ბეჩავნი,

მაგათ კი უხარიანო?!

ვის-რა არა ჰყავს მომგონე,

არ უხსენებენ სახელსა,

ვაჰმე! ვინ რა-რა მოჰშალეს

მზესა და წუთი სოფელსა!“

თავი იტირე, თამარო

და თაღლაურა შენია,

იქნება ისაც მიჰყვანდეს

და იმის მომალხენია,

იჯექ და მოელოდინე,

მითომ ხატში გითევნია,

იმედის გადაწყვეტასა

მოლოდინივ გირჩევნია.

შეიძლება დაგაინტერესოთ

ოჩოპინტრე

გაგაგა



ფდფდფ

ოჩოპინდრე

₾
შეიძინეთ პაკეტი

მიიღეთ შეუზღუდავი წვდომა

ერთი კვირა
3 ლარი
ორი კვირა
5 ლარი
ერთ თვე
7 ლარი

დაამატეთ Aura.Ge

დააჭირეთ:   Share
აირჩიეთ:   Add to Home Screen